सप्तरी गाउँमा सयकडा २० रुपैयाँ ब्याजमा ऋण काढेर जम्मा गरेको दुई हजार रुपैयाँ गोजीमा हालेर ५० वर्षीय तोल्का सदा घरबाट निस्किए। गन्तव्य थियो—बाढीमा बेपत्ता भएका आफ्ना १९ वर्षीय छोरा विनोदको खोजी।

घरबाट निस्किँदा तोल्कासँग ठूलो धनराशि थिएन। साथमा थियो केही पैसा, आँखाभरि छोराको सम्झना र मनभरि एउटै आशा—‘मेरो छोरा कतै जीवितै होला।’

बाढीले छोरालाई बेपत्ता बनाएपछि तोल्काको जीवन नै रोकिएजस्तो भएको छ। छोराको कुनै खबर नआएपछि उनी घरमा बस्न सकेनन्। ऋण लिए। जम्मा गरेको दुई हजार रुपैयाँ बोके। अनि सुरु भयो एउटा बाबुको पीडादायी यात्रा।

सप्तरीबाट सुरु भएको उनको यात्रा काठमाडौँका अस्पताल, शवगृह र उद्धारस्थल हुँदै अहिले रसुवासम्म पुगेको छ। बाटोमा भेटिने मानिससँग उनी एउटै प्रश्न गर्छन्—“मेरो छोरा विनोदको केही खबर छ?”

तर अहिलेसम्म उनले खोजेको उत्तर भेटिएको छैन।

दुई हजार रुपैयाँ र ठूलो आशा

तोल्काको गोजीमा रहेको दुई हजार रुपैयाँ उनका लागि केवल पैसा होइन। त्यो छोराको खोजीमा खर्चिने अन्तिम सहारा जस्तै बनेको छ।

गाउँमा सयकडा २० रुपैयाँ ब्याज तिर्ने गरी ऋण काढेर जुटाएको पैसा बोकेर उनी अपरिचित ठाउँतिर हिँडिरहेका छन्। बाटोमा खर्च हुन्छ, खानुपर्छ, बस्नुपर्छ। तर पैसाभन्दा ठूलो उनको चिन्ता एउटै छ—छोरा कहाँ छ?

पैसा सकिएला भन्ने डरभन्दा पनि छोराको खबर नपाइने डरले उनलाई बढी सताइरहेको छ।

उनी अस्पताल पुग्छन्। शवगृह पुग्छन्। उद्धारस्थल पुग्छन्। सम्भावित ठाउँमा खोज्छन्। कसैले केही जानकारी दिएको सुन्नासाथ फेरि त्यतैतिर दौडिन्छन्।

हरेकपटक उनको मनमा एउटै प्रश्न हुन्छ—
“कतै त्यही मेरो छोरा त होइन?”

अस्पतालदेखि शवगृहसम्मको पीडा

बाढीपछि आफ्ना सन्तानको अवस्था थाहा नपाउनु कस्तो हुन्छ भन्ने पीडा शब्दमा बयान गर्न कठिन छ। तोल्का त्यही पीडा बोकेर अस्पतालका ढोका चहारिरहेका छन्।

अस्पतालमा पुग्दा उनको नजर मानिसको भीडमा छोराको अनुहार खोज्छ। शवगृह पुग्दा मन डराउँछ, तर फेरि त्यहीँ पुग्नुपर्ने बाध्यता छ।

छोरा भेटिन्छ कि भन्ने आशा र कतै नराम्रो खबर सुन्नुपर्ला कि भन्ने डर—यी दुई भावनाबीच तोल्काको मन निरन्तर छटपटाइरहेको छ।

छोरा जीवितै भेटियोस् भन्ने प्रार्थना गर्दै उनी खोजीमा छन्।

उनका लागि अहिले संसारमा सबैभन्दा ठूलो सम्पत्ति आफ्नो छोरा हो। दुई हजार रुपैयाँ सकिए पनि चल्छ, ऋण बढे पनि सहन्छन्, बाटोको दुःख पनि सहन्छन्। तर छोराको खबर नपाई फर्किन उनी तयार छैनन्।

१९ वर्षको छोरा, वृद्ध हुँदै गएको बाबुको आशा

विनोद १९ वर्षका थिए। उमेरले युवा, परिवारका लागि भविष्यको आशा। तर बाढी आएपछि उनी बेपत्ता भए।

विनोदसँगै काम गर्ने अन्य चार जना साथीहरू पनि हालसम्म सम्पर्कविहीन छन्।

एकातिर पाँच युवाको अवस्था अज्ञात छ। अर्कोतिर उनीहरूका परिवार आफ्ना सन्तानको खबर पर्खिरहेका छन्।

तोल्काको अवस्था अझ मार्मिक छ। उमेरले ५० वर्ष पुगेका उनी अपरिचित ठाउँमा एक्लै छोराको खोजीमा हिँडिरहेका छन्।

उनलाई न शहर राम्ररी थाहा छ, न उद्धारस्थलको बाटो। तर छोराको खोजीले उनलाई हरेक ठाउँसम्म पुर्‍याइरहेको छ।

‘छोरा जहाँ भए पनि सकुशल भेटियोस्’

तोल्काको एउटै प्रार्थना छ—
“छोरा जहाँ भए पनि सकुशल भेटियोस्।”

यो वाक्य बोल्दा उनको स्वरमा एउटा बाबुको विवशता सुनिन्छ।

छोरालाई घर फर्काउन सकूँ भन्ने चाहना छ। छोरासँग एकपटक भेटेर कुरा गर्न सकूँ भन्ने चाहना छ। छोरालाई आँखाअगाडि देख्न सकूँ भन्ने चाहना छ।

तर अहिले उनको हातमा निश्चित खबर छैन।

त्यसैले उनी हरेक नयाँ सूचनालाई आशाको किरण ठान्छन्। कसैले उद्धारस्थलमा नयाँ मानिस भेटिएको भन्यो भने त्यहाँ पुग्छन्। अस्पतालमा केही जानकारी आएको सुन्यो भने अस्पताल पुग्छन्। सम्भावित स्थानको नाम सुन्यो भने फेरि त्यही बाटो समाउँछन्।

घरमा पर्खिरहेको परिवार

तोल्का बाहिर छोराको खोजीमा छन्। तर घरमा रहेका परिवारका सदस्यहरूको अवस्था पनि उस्तै पीडादायी छ।

घरमा मोबाइल बज्दा उनीहरू झस्किन्छन्।
सायद विनोदको खबर आयो कि?

कसैले फोन गर्दा मनमा आशा पलाउँछ। तर धेरैपटक त्यो आशा फेरि निराशामा परिणत हुन्छ।

बाढीले विनोदलाई कहाँ पुर्‍यायो भन्ने थाहा छैन। उनी जीवित छन् कि छैनन् भन्ने निश्चित खबर छैन। यही अनिश्चितताले परिवारलाई झन् बढी पीडामा पारेको छ।

मृत्युको खबर सुन्नुभन्दा पनि बेपत्ता भएको मान्छेको खबर पर्खनु कहिलेकाहीँ अझ ठूलो यातना बन्न पुग्छ। किनकि आशा मर्दैन, तर निश्चितता पनि आउँदैन।

ऋणको बोझभन्दा भारी छ छोराको माया

तोल्काले ऋण काढेका छन्। ब्याज तिर्नुपर्नेछ। साथमा ल्याएको दुई हजार रुपैयाँ पनि सकिँदैछ।

तर बाबुको मनमा अहिले हिसाब–किताब छैन।

कति ऋण लाग्यो?
कति पैसा खर्च भयो?
कति दिन खोज्नुपर्छ?

यी प्रश्नहरू उनका लागि अहिले गौण छन्।

उनको मनमा एउटै प्रश्न छ—
“मेरो छोरा कहाँ छ?”

छोराको खोजीमा निस्किएको एउटा बाबुका लागि दुई हजार रुपैयाँ ठूलो रकम हुन सक्छ। तर छोराको जीवनको मूल्यसँग तुलना गर्दा त्यो रकम केही पनि होइन।

त्यसैले पैसा सकिँदै गए पनि उनको पाइला रोकिएका छैनन्।

रसुवासम्म पुगेको खोजी

सप्तरीबाट सुरु भएको तोल्काको यात्रा काठमाडौँ हुँदै रसुवासम्म पुगेको छ।

हरेक ठाउँमा उनी विनोदको नाम सम्झन्छन्। हरेक भीडमा उनको अनुहार खोज्छन्। हरेक सम्भावित खबरमा आफ्नो छोराको झल्को देख्छन्।

रसुवाको कठिन भूगोल र बाढीको विनाशले खोजीलाई झन् कठिन बनाएको छ। तर कठिनाइले उनको आशा भने अझै तोडेको छैन।

छोरा भेटिने आशाले नै उनलाई अगाडि बढाइरहेको छ।

कहिलेकाहीँ मानिससँग साथमा धेरै साधन हुँदैनन्। तर मनमा बलियो आशा हुँदा उनीहरू असम्भवजस्तो देखिने यात्रामा पनि निस्किन्छन्। तोल्काको यात्रा त्यस्तै एउटा यात्राको कथा बनेको छ।

एउटा बाबुको प्रतीक्षा

तोल्का अहिले केवल आफ्नो छोराको खोजीमा छैनन्। उनी एउटा खबरको खोजीमा छन्—जुन खबरले उनको परिवारलाई फेरि बाँच्ने आधार दिन सक्छ।

त्यो खबर सुखद होस् भन्ने उनको चाहना छ।

उनको आँखाले अझै छोराको बाटो हेरिरहेको छ। मनले अझै छोरालाई जीवितै देखिरहेको छ। ओठले अझै प्रार्थना गरिरहेका छन्।

“मेरो छोरा फर्कियोस्।”

यही आशामा उनी अस्पतालदेखि शवगृहसम्म पुगे। उद्धारस्थलदेखि रसुवासम्म पुगे। ऋण काढे। दुई हजार रुपैयाँ बोके। अपरिचित ठाउँमा भौँतारिए।

तर उनको यात्रा अझै सकिएको छैन।

किनकि बाबुको खोजी त्यतिबेला मात्र सकिन्छ, जब उसले आफ्नो सन्तानको निश्चित खबर पाउँछ।

तोल्का अहिले पनि त्यही खबरको प्रतीक्षामा छन्—
छोरा विनोद सकुशल भेटिएको खबर।