सिरहा- आजदेखि धार्मिक र सांस्कृतिक महत्त्व बोकेको छठ पर्वको आरम्भ भएको छ। विशेषगरी तराई-मधेस क्षेत्रमा मनाइने यो पर्व चार दिनसम्म विभिन्न धार्मिक विधिहरूका साथ मनाइन्छ। यस पर्वमा सूर्यदेव र छठी माताको पूजा गरी सुख, शान्ति, आरोग्यता, समृद्धि र सन्तान प्राप्तिको कामना गरिन्छ।

पर्वको विशेष विधि र महत्त्व

छठ पर्वको पहिलो दिनलाई ‘नहाय-खाय’ भनिन्छ। यस दिन व्रतालुहरूले शुद्धता र पवित्रताको प्रतीकका रूपमा स्नान गरी विशेष शुद्ध भोजन ग्रहण गर्छन्। दोस्रो दिन ‘खरना’ मा निराहार व्रत बसेर साँझको समयमा मात्र प्रसाद स्वरूप खीर, रोटी आदि ग्रहण गरिन्छ। तेस्रो दिन मुख्य पूजाको रूपमा ‘संध्याकालिनअर्घ दिइन्छ, जहाँ नदी वा पोखरीको किनारमा सूर्यलाई अर्घ्य दिएर श्रद्धा प्रकट गरिन्छ। अन्तिम दिन ‘उदाउँदो लाइ अर्घ दिइँदै पर्वको समापन गरिन्छ।

धार्मिक र सांस्कृतिक महत्त्व

छठ पर्वमा सूर्य भगवानलाई जल अर्पण गरेर उदीयमान र अस्ताउँदो सूर्यको पूजा गरिन्छ। यस पर्वले हिन्दू धर्मको प्रकृति पूजा र मानव समाजको सामूहिक एकताको प्रतीक मानिन्छ। विशेष गरी यो पर्वलाई पारिवारिक र सामाजिक सम्बन्धलाई अझ बलियो बनाउने माध्यमका रूपमा पनि हेरिन्छ।

छठ पर्वको विशेष तयारी र स्थानीय समुदायमा उल्लास

यस अवसरमा विशेषगरी तराईका नदी, पोखरी, ताल र घाटहरूको सरसफाइ गरेर सजावट गरिन्छ। व्रतालुहरू दिनभर उपवास राखेर नदी किनारमा सूर्यलाई अर्घ्य दिन जम्मा हुन्छन्। यस पर्वलाई राष्ट्रिय चाडका रूपमा मनाइने भएकाले समुदायमा आपसी सद्भाव र उल्लासको माहोल छाएको छ।